Ubezwłasnowolnienie całkowite i częściowe. Kiedy i jak stosować?
fot. freepik
Ubezwłasnowolnienie to instytucja prawna przewidziana #w polskim prawie, mająca na celu ochronę osoby, która z powodu zaburzeń psychicznych lub innej poważnej niezdolności nie jest w stanie samodzielnie kierować swoim postępowaniem. Ma ono na celu ochronę interesów osoby ubezwłasnowolnionej, a nie jej karanie czy dyskryminowanie. Może dotyczyć m.in. osób z chorobami psychicznymi, upośledzeniem umysłowym, uzależnieniami czy schorzeniami neurodegeneracyjnymi (np. zaawansowana demencja), które w znacznym stopniu umożliwiają świadome kierowanie swoim zachowaniem.
Ubezwłasnowolnienie całkowite dotyczy osoby, która ukończyła 13 lat i nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem (np. z powodu ciężkiej choroby psychicznej). Po ubezwłasnowolnieniu całkowitym sąd wyznacza dla niej opiekuna. Osoba ubezwłasnowolniona nie ma zdolności do czynności prawnych tj. nie może samodzielnie zawierać umów, np. kupić mieszkania, założyć konta bankowego.
Ubezwłasnowolnienie częściowe dotyczy osoby pełnoletniej, która potrzebuje pomocy w prowadzeniu swoich spraw, ale nie w stopniu uzasadniającym całkowite ubezwłasnowolnienie. Potrzebuje pomocy przy większych decyzjach (np. sprzedaż mieszkania), ale radzi sobie w codziennym życiu. W takim przypadku sąd ustanawia kuratora.
Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć: małżonek, krewni w linii prostej (np. rodzice, dzieci), rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy, prokurator. Może zdarzyć się sytuacja, w której sytuacja życiowa osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie lub częściowo ulegnie zmianie, dlatego istnieje możliwość wnioskowania o zmianę lub uchylenie ubezwłasnowolnienia. Kto zgłosił wniosek o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie, podlega karze grzywny.
Sprawy tym zakresie należą do właściwości Sądów Okręgowych – adekwatnych do miejsca zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej[1]. Z wnioskiem o uchylenie lub zmianę, taka osoba może wystąpić samodzielnie. Po rozpatrzeniu sprawy, Sąd może zmienić – w razie poprawy stanu zdrowia – ubezwłasnowolnienie całkowite na częściowe lub uchylić ubezwłasnowolnienie – gdy ustaną przyczyny ustanowienia bądź też w wyniku działań z urzędu[2].
Warto podkreślić, że w postępowaniach, których przedmiotem jest wnioskowanie o uchylenie lub zmianę, Sąd może ustanowić dla wnioskodawcy adwokata lub radcę prawnego z urzędu, nawet bez jego wniosku – jeżeli ze względu na stan zdrowia psychicznego osoba ta nie jest zdolna do złożenia wniosku, a Sąd uzna udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie za potrzebny[3].
Podstawa prawna:
art. 544 do Art. 5601 Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2024.1568).
Nazwa ustawy: ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2024.1568 z późn. zm).
[1] Art. 554 Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U.2024.1568).
[2] Art. 554 par. 2 Kodeksu postępowania cywilnego.
[3] Art. 5601 Kodeksu postępowania cywilnego.
Źródło: Rzecznik Praw Pacjenta
Czytaj również
Dodaj komentarz
LOKALNY HIT
Szkolenie z HACCP
80PLN
Audyt środowiskowy
3000PLN
Wkład do Mopa Obrotowego Ravi Tango – Mikrofibra do Czyszczenia Podłóg
114,99PLN
Szampon wiśniowy do włosów farbowanych Joanna 1l
15PLN
Kora średnia frakcja 50l
20PLN
Rejestracja BDO
500PLN
Top Choice Pędzel do nakładania pudru
19,99PLN
Patelnia do naleśników SWEET
47,99PLNUważaj na barszcz Sosnowskiego! Roślina niebezpieczna dla człowieka
Czy wiesz, że podczas letniego spaceru powinieneś #uważać na rośliny, które mijasz na swojej drodze? Zagrożenie dla zdrowia może stanowić przede wszystkim barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi). Ryzykowne jest nie tylko dotykanie, ale nawet przebywanie w jego otoczeniu.
(czytaj więcej)Lipiec 1943 roku na Wołyniu. Skutki pogromów
Rzeź dokonana na Polakach przez nacjonalistów# ukraińskich w lipcu 1943 r. w województwie wołyńskim to fragment trwającej kilka lat tzw. zbrodni wołyńskiej, uznawanej przez prawników i historyków za ludobójstwo. Ten jeden wybrany do opisu miesiąc stanowił jej apogeum. Przebieg i sposób dokonania zbrodni odzwierciedlał planowość, organizację i bezwzględność procesu depolonizacji ziem zamieszkanych wspólnie przez Polaków i Ukraińców.
(czytaj więcej)Spacer z psem w lesie. Jakie zasady obowiązują?
Spacer z psem w lesie to nie tylko przyjemność#, lecz także odpowiedzialność. Jak przygotować psa do wyprawy? Jakie zasady obowiązują w lesie? Czego unikać, by nie szkodzić przyrodzie i nie narazić się na mandat?
(czytaj więcej)Nalewka z orzecha włoskiego. Eliksir zdrowia i smaku
Nalewka z orzecha włoskiego, znana też jako orzechówka#, to jedna z najbardziej cenionych nalewek w polskiej tradycji domowego przetwórstwa. Jej intensywny smak, ciemna barwa i lecznicze właściwości sprawiają, że gości w spiżarniach od pokoleń. To nie tylko pyszny trunek, ale również naturalny środek wspomagający trawienie i wzmacniający organizm.
(czytaj więcej)
Komentarze (0) Zgłoś naruszenie zasad
Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.
Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!