Dziś mamy 13 marca 2026, piątek, imieniny obchodzą:

20 stycznia 2026

Dziś 106 rocznica. Włączenie Nakła do odrodzonego Państwa Polskiego

fot. IPN

fot. IPN

Dziś obchodzimy 106. rocznicę wkroczenia# oddziałów #Wojska Polskiego do Nakła i przejęcia przez nie władzy wojskowej. Po blisko 150 latach zaborów Pomorze i Kujawy Zachodnie wróciły do Polski.

Choć 11 listopada 1918 r. stał się symboliczną datą odzyskania przez Polskę niepodległości, proces odbudowy granic państwa był rozciągnięty w czasie. Kujawy Wschodnie i Ziemia Dobrzyńska wróciły do Macierzy już w listopadzie 1918 r., natomiast część Pomorza i Kujaw pozostawała poza granicami Polski jeszcze przez ponad rok.

Przyłączenie do Polski Pomorza i Kujaw Zachodnich usankcjonował traktat wersalski podpisany 28 czerwca 1919 r. Formalne przejęcie tych ziem z rąk niemieckich miało nastąpić po jego ratyfikacji, jednak strona polska już w lipcu 1919 r. podjęła do niego przygotowania.

Niemcy ratyfikowały traktat wersalski dopiero 10 stycznia 1920 r., a proces powrotu Pomorza do Polski rozpoczął się tydzień później wraz z wkroczeniem wojsk polskich do Gniewkowa, Działdowa, Golubia (17 stycznia), Torunia, Brodnicy oraz Lidzbarka (18 stycznia) i trwał do 10 lutego.

Przejęcie władzy cywilnej w poszczególnych miejscowościach regionu  koordynowały lokalne rady ludowe i upoważnieni do tego komisarze generalni, władzę wojskową przejmowały natomiast jednostki wojskowe Frontu Pomorskiego gen. Józefa Hallera oraz Frontu Wielkopolskiego gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Porządku i bezpieczeństwa mieszkańców Pomorza w trakcie całej operacji strzegły jednostki straży obywatelskiej oraz policji pomocniczej.

Całą operację podzielono na dwie fazy:

1. Pierwszy etap (17–23 stycznia), kiedy nastąpiło przejęcie południowej części województwa pomorskiego po prawej stronie Wisły, a także terenów województwa poznańskiego, które nie zostały odzyskane w powstaniu wielkopolskim (m.in. Działdowo, Toruń, Brodnica, Lubawa, Wąbrzeźno, Chełmno, Grudziądz, Sępolno oraz rejon nadnotecki wraz z Bydgoszczą i okolicami).

2. Drugi etap (25 stycznia – 10 lutego), kiedy przejęto wszystkie tereny po lewej stronie Wisły aż do morza, wraz z Wisłą i pasem nadmorskim (m.in. Świecie, Starogard, Chojnice, Tuchola, Tczew, Kościerzyna, Kartuzy, Wejherowo i Hel). 20 stycznia w 1920 roku, wypełniając postanowienia traktatu wersalskiego, do Nakła wjechały oddziały 5 pułku strzelców wielkopolskich pod dowództwem płk. Wrzalińskiego.

Źródło: IPN

Oceń artykuł: 25 24

Czytaj również

udostępnij na FB

Komentarze (1) Zgłoś naruszenie zasad

    • 1 (1)

    halo, w dniu 20-01-2026 23:15:48 napisał:

    Juz tyle lat minęło, a jakoś nie widać.

    odpowiedz

Uwaga! Internauci piszący komentarze na portalu biorą pełną odpowiedzialność za zamieszczane treści. Redakcja zastrzega sobie jednak prawo do ingerowania lub całkowitego ich usuwania, jeżeli uzna, że nie są zgodne z tematem artykułu, zasadami współżycia społecznego, a także wówczas, gdy będą naruszać normy prawne i obyczajowe. Pamiętaj! -pisząc komentarz, anonimowy jesteś tylko do momentu, gdy nie przekraczasz ustalonych zasad.

Komentarze pisane WIELKIMI LITERAMI będą usuwane!

Dodaj komentarz

kod weryfikacyjny

Akceptuję zasady zamieszczania opinii w serwisie
Komentarz został dodany. Pojawi się po odświeżeniu strony.
Wypełnij wymagane pola!



LOKALNY HIT

Zezwolenie na transport odpadów
od 2000PLN
Szkolenie z pierwszej pomocy
49PLN
Praca na wysokości
60PLN
Szkolenie z zakresu ochrony danych osobowych
79PLN
Bezpłatne kontrolowanie sprawności ustawienia świateł
Korzystanie ze środowiska
500PLN
Szkolenie z Ochrony Przeciwpożarowej
79PLN
Zeszyt w kratkę A5 Interdruk 32 kartek
2,80PLN
0

Przewodnik po AI dla urzędów. Oficjalna premiera

Blisko 1700 przedstawicieli jednostek #samorządu terytorialnego z całej Polski wzięło udział w ogólnopolskim spotkaniu poświęconym wykorzystaniu sztucznej inteligencji w administracji publicznej. Zaprezentowano podczas niego praktyczne przykłady zastosowań AI w urzędach oraz rozmawiano o bezpiecznym i odpowiedzialnym wdrażaniu nowych technologii w sektorze publicznym. W trakcie spotkania odbyła się także premiera „Przewodnika po AI dla administracji publicznej” oraz uruchomiono ogólnopolski program bezpłatnych szkoleń dla urzędników.

(czytaj więcej)
0

Nowi operatorzy granatników. Szkolenie zgodnie z planem

W dniach 2-6 marca br. Centrum Szkolenia #Wojsk Obrony Terytorialnej zorganizowało szkolenie specjalistyczne skierowane dla operatorów granatnika Carl Gustaf.

(czytaj więcej)
0

Kolosy na drogach. Największe transporty nienormatywne

Przewozy nienormatywne to jedna z najbardziej spektakularnych# operacji logistycznych. Zanim ponadgabarytowy ładunek ruszy w trasę, konieczne jest uzgodnienie każdego etapu takiego transportu - wybór odpowiedniego pojazdu, którym zostanie przewieziony, uzyskanie specjalnego zezwolenia, a nawet ewentualny demontaż infrastruktury drogowej.

(czytaj więcej)